Khu di tích lịch sử Kim Đồng - "Địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống của Đội

Cách đây 78 năm, ngày 15/5/1941, tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, tổ chức Hội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) đầu tiên được thành lập với 5 đội viên: Nông Văn Dền (tức Kim Đồng) được bầu làm Đội trưởng, Nông Văn Thàn (tức Cao Sơn), Lý Văn Tịnh (tức Thanh Minh), Lý Thị Nì (tức Thủy Tiên), Lý Thị Xậu (tức Thanh Thủy). Đội Nhi đồng cứu quốc có mục đích tham gia đánh Tây, đuổi Nhật, giành độc lập cho nước nhà với nhiệm vụ giao thông liên lạc, đưa đón, bảo vệ cán bộ, canh gác các cuộc họp của Đảng...

 Kim Đồng được gặp Già Thu (Bác Hồ) tại hang Nộc Én (Nà Mạ) và được Người giao nhiệm vụ làm giao liên, bảo vệ cách mạng. Sáng ngày 15/2/1943, trong lúc đang làm nhiệm vụ canh gác cuộc họp của ban Việt Minh, khi phát hiện giặc lùng sục đến gần, Kim Đồng đã nhanh trí đánh lạc hướng để bảo vệ cán bộ cách mạng. Địch nổ súng, Kim Đồng bị trúng đạn và đã hy sinh, khi vừa tròn 14 tuổi. 

Để tưởng nhớ công lao của vị anh hùng nhỏ tuổi, Trung ương Đoàn đã phát động phong trào "Kế hoạch nhỏ" trong thanh thiếu nhi cả nước để xây dựng Khu di tích lịch sử Kim Đồng. Khu di tích được xây dựng vào năm 1985 và được khánh thành vào ngày 15/5/1986 nhân dịp kỷ niệm 45 năm Này thành lập Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh. Kim Đồng được Đảng và nhà nước phong tặng Anh hùng liệt sỹ năm 1997.

Hằng năm Khu di tích đón hàng nghìn du khách, đoàn viên, thanh thiếu niên trong cả nước đến thăm và tổ chức các hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống. Năm 2012, Khu di tích lịch sử Kim Đồng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia. Khu di tích Kim Ðồng cùng Nhà bia tưởng niệm nơi thành lập Ðội Nhi đồng cứu quốc, tiền thân của Ðội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh nằm trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó; được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2012. Hiện nay, khu di tích mới được mở rộng với diện tích 12 ha, chia làm hai khu: khu A 7 ha, khu B 5 ha với các hạng mục như nâng cấp, tôn tạo khu mộ anh Kim Đồng và mộ mẹ anh Kim Đồng, xây dựng mới các hạng mục nhà trưng bày, khối quảng trường, nhà tưởng niệm, nhóm tượng các anh hùng tuổi thiếu niên, khu thành lập Đội, nhà sàn Kim Đồng, bãi đỗ xe…Với quy mô ngày càng được mở rộng và tôn lên những nét đẹp về văn hóa, ý nghĩa, giá trị lịch sử.

 Khu di tích lịch sử Kim Đồng đã và đang là nơi được nhiều đơn vị tổ chức các hoạt động về nguồn, các buổi ngoại khóa, cắm trại, các buổi lễ kết nạp đội viên mới trước tượng đài anh hùng liệt sĩ Kim Đồng. Từ những hoạt động có ý nghĩa đó, giúp cho thiếu nhi có những tư tưởng nhận thức đúng đắn, có mục tiêu phấn đấu trong học tập, rèn luyện, không ngừng tăng cường giáo dục đạo đức, truyền thống, văn hóa, lối sống, ý thức pháp luật, bồi đắp lý tưởng, ước mơ, hoài bão, niềm tin giúp các em hoàn thiện nhân cách, trở thành những con người hoàn thiện về “Đức - Trí - Thể - Mỹ”, trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, Cháu ngoan Bác Hồ.

 Khu di tích lịch sử Kim Đồng trở thành “địa chỉ đỏ” của thiếu nhi Cao Bằng, là điểm đến của du khách thập phương, các đồng chí cán bộ phụ trách Đoàn, Đội và thiếu nhi trong cả nước. Noi gương người đội trưởng đầu tiên của Đội TNTP Hồ Chí Minh, thanh thiếu nhi cả nước nguyện hứa sẽ không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, góp phần hun đúc chí khí kiên cường, lập nên những kỳ tích vẻ vang của lớp lớp thanh thiếu nhi Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

78 mùa hoa, cùng với sự phát triển lớn mạnh của tổ chức Đội, lớp lớp đội viên thiếu niên nhi đồng trên quê hương cách mạng Cao Bằng và cả nước đã viết tiếp những trang sử vẻ vang, tiếp nối truyền thống hào hùng của dân tộc. Các phong trào: Nói lời hay, làm việc tốt, phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, Cháu ngoan Bác Hồ; Uống nước nhớ nguồn, Áo lụa tặng bà, tuổi nhỏ làm việc nhỏ… đã thu hút hàng triệu em tham gia. Thông qua các hoạt động đó, các em được tự rèn luyện và được giáo dục những truyền thống cách mạng, những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Hội đồng Đội các cấp triển khai nhiều chương trình, phong trào với tinh thần “Tuổi nhỏ, làm việc nhỏ”, góp phần giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa cho thế hệ trẻ, như: Phong trào "Em yêu lịch sử Việt Nam", "Thiếu nhi Việt Nam thi đua thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy", chương trình "Thắp sáng ước mơ thiếu nhi Việt Nam", ngày hội "Thiếu nhi khỏe, tiến bước lên Đoàn"; các cuộc thi, hội trại tìm hiểu về truyền thống vẻ vang của Đảng, về những anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì Tổ quốc... Qua đó, tăng cường giáo dục đạo đức, truyền thống, văn hóa, lối sống, ý thức pháp luật, bồi đắp lý tưởng, ước mơ, hoài bão, niềm tin cho thiếu nhi giúp các em từng bước hoàn thiện nhân cách, nỗ lực rèn luyện trở thành những con ngoan, trò giỏi, xây dựng đất nước và quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp.