Tiểu sử sơ lược 5 đội viên đầu tiên của Đội TNTP Hồ Chí Minh.
- Thứ tư - 10/05/2023 05:03
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập vào ngày 03/02/1930. Từ đó, phong trào đấu tranh chống đế quốc và phong kiến dưới sự lãnh đạo của Đảng ngày càng phát triển. Trong đấu tranh giành độc lập, tự do, Bác Hồ và Đảng luôn quan tâm đến thế hệ trẻ vì đó là một lực lượng quan trọng trong công cuộc cách mạng cứu quốc. Tháng 10/1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất đã đề cập đến tổ chức thiếu nhi và giao cho Đoàn thanh niên phụ trách. Ngày 26/3/1931, Hội nghị lần thứ 2 của Trung ương Đảng đã ra Nghị quyết thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên. Sau đó, tại Hội nghị lần thứ 8 vào tháng 5/1941, Trung ương Đảng đã ra quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh đoàn kết các lực lượng đánh Tây, đuổi Nhật, giành độc lập tự do cho dân tộc Việt Nam. Ngày 15/5/1941, Hội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội TNTP Hồ Chí Minh) được thành lập tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng và là thành viên của Mặt trận Việt Minh. Ngày đầu tiên thành lập, Đội có 05 đội viên là Nông Văn Dền (bí danh là Kim Đồng) được bầu làm đội trưởng, Nông Văn Thàn (bí danh là Cao Sơn), Lý Văn Tinh (bí danh là Thanh Minh), Lý Thị Nì (bí danh là Thủy Tiên) và Lý Thị Xậu (bí danh là Thanh Thủy).
Nhân dịp kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh (15/5/1941 – 15/5/2023), chúng ta cùng ôn lại tiểu sử sơ lược của 05 đội viên đầu tiên:
1. NÔNG VĂN DỀN – BÍ DANH KIM ĐỒNG (1929 - 1943)
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng. Anh sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Cha là ông Nông Văn Y, mẹ là bà Lân Thị Hò. Gia đình anh có 4 anh chị em, 1 anh trai và 2 chị gái. Trong đó, chị gái cả lấy chồng trong làng là anh Lý Văn Kinh hay được gọi là anh Kinh Xình, nhà anh Kinh Xình là nơi đón tiếp, tổ chức các cuộc họp của cán bộ cách mạng. Chị gái thứ hai là Nông Thị Lằng cũng lấy chồng là người trong làng. Anh trai là Nông Văn Tằng là một trong những thanh niên sớm tham gia hoạt động cách mạng, là đội viên giải phóng quân chiến đấu và hi sinh tại Chợ Đồn – Bắc Kạn. Cha anh bị thực dân Pháp bắt đi phu không rõ tung tích.
Tháng 5/1941, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương quyết định thành lập Đội thiếu nhi cứu quốc. Kim Đồng được bầu làm Đội trưởng Đội Thiếu niên Cứu quốc. Tháng 8/1942, trong lần Bác Hồ đi giảng dạy các lớp tập huấn cán bộ ở Hòa An, Nguyên Bình trở về Pác Bó, anh Kim Đồng rất vinh dự được gặp Bác tại hang Nộc Én. Tại đây, Bác đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho anh làm liên lạc cho Bác trong thời gian Bác hoạt động tại Pác Bó.
Đầu năm 1943 trong một lần đưa thư từ Đào Ngạn trở về đến Bản Hoong, Anh Kim Đồng phát hiện có giặc đang lùng sục bắt cán bộ vì chúng biết đêm nay có cuộc họp của Tổng bộ Việt Minh. Lúc này, anh đã nhanh trí báo cho các đội viên tìm cách báo cho cán bộ; về phần mình, anh đánh lạc hướng và tập trung lực lượng của giặc về phía mình. Tiếng súng khiến anh hy sinh cũng chính là tiếng súng báo hiệu cho các đồng chí cán bộ rút lui về núi rừng an toàn. Lúc đó là rạng sáng ngày 15/2/1943, anh hy sinh khi tròn 14 tuổi tại đầu Phai Mục trên cánh đồng Nà Mạ gần dòng suối Lê Nin. Năm 1997, anh Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
2. NÔNG VĂN THÀN – BÍ DANH CAO SƠN (1924 - 1986)
Ông sinh năm 1924, đến khi trưởng thành đi bộ đội. Năm 1960 ông được sắp xếp công tác tại Xí nghiệp vật liệu xây dựng Cao Bằng, sau đó giữ chức vụ Trưởng phòng tổ chức. Năm 1977 nghỉ hưu theo chế độ. Khi về hưu ông tham gia làm trưởng xóm (nay là tổ trưởng tổ dân phố) Tổ 6 khu Tam Trung đến khi mất. Ông mất năm 1986, phần mộ hiện nay tại Phường Ngọc Xuân – Thành phố Cao Bằng.
3. LÝ THỊ XẬU – BÍ DANH THANH THỦY (1928 - 1983)
Bà sinh năm 1928. Trưởng thành thoát ly đi làm tại Cửa hàng thương nghiệp Sóc Giang, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Khoảng năm 1957 bà được nhà nước cấp đất tại Vườn Cam – Thị xã Cao Bằng (nay là Thành phố Cao Bằng) và ở đó cho đến khi mất.
4. LÝ THỊ NỲ - BÍ DANH THỦY TIÊN (1928 – 2003)
Bà sinh ngày 6/6/1928, tại xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng; trú quán tại xóm Hòa Mục, xã Nà Sác, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Bà là người dân tộc Nùng. Bà vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 6/4/1966; chính thức ngày 6/4/1967.
Bà tham gia hoạt động cách mạng ngày 20/3/1939, do đồng chí Đức Thanh, đồng chí Ngư Mạn, đồng chí Bát Ngư tổ chức vào Đội nhi đồng cứu quốc. Được phân công đưa thư từ Nà Mạ - Bản Hoàng và Nà Mạ đến Hòa Mục. Sau khi đội trưởng Kim Đồng hi sinh, bị lộ bí mật, bố đẻ bà bị bắt giam tại đồn Sóc Giang. Bà cùng đồng chí Thanh Thủy và đồng chí Cao Sơn rút vào hoạt động bí mật. Đến tháng 8/1945 cách mạng thành công, bà thoát ly bí mật. Từ năm 1945 – 1946, cùng đồng chí Bát Ngư đi tổ chức bình dân học vụ. Tháng 9/1946 bà tập tự vệ vũ trang biên phòng do đồng chí Mã Phi phụ trách, rồi vào đội vũ trang tuyên truyền tổ chức tại Đồng Mu, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. Sau đó, bà tham gia đi tuyên truyền, vận động bà con vào hội phụ nữ tại các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Nguyên do đồng chí Mã Phi phụ trách. Đến tháng 8/1949 bà làm công nhân dệt vải tại tỉnh Lạng Sơn. Đến tháng 11/1950 làm nhân viên Ban thông tin huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Từ 1951 – 1955 bà tham gia Ban chấp hành phụ nữ xã Xuân Hòa, huyện Hà Quảng; từ tháng 10/1955 – 1959 làm trung đội trưởng dân quân bảo vệ xóm làng và tổ chức cho anh, chị, em đi tải đạn cho bộ đội tại Án Lại, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Năm 1960 bà công tác tại Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp xóm Hòa Mục, xã Nà Sác, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng và tham gia làm Ban quản trị và đội trưởng sản xuất. Đến năm 1970 xin nghỉ vì bệnh tật và gia đình neo đơn. Từ năm 1974 – 1976 bà tham gia hội đồng nhân dân xã. Bà có 05 người con, trong đó có 01 người con là liệt sỹ (liệt sỹ Đàm Xuân Tuyên). Bà được Đảng và Nhà nước tặng Bằng khen: Có công với nước; Huy chương kháng chiến hạng nhì.
5. LÝ VĂN TINH – BÍ DANH THANH MINH (1923 - 2011)
Ông sinh ngày 09/12/1923. Năm 1945, ông tham gia Ban Việt Minh. Ngày 02/9/1947 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1947 – 1953 ông làm giáo viên bình dân học vụ. Từ năm 1954 đến 1959 làm tổ trưởng tổ đổi công (thời gian này vẫn tham gia Ban Việt Minh).Từ năm 1959 – 1966 làm phó chủ nhiệm Hợp tác xã. Từ 1967 – 1972 là đội trưởng đội sản xuất Nà Mạ, kiêm Bí thư chi bộ Nà Mạ, Nà Kéo. Từ năm 1990 ông hưởng chế độ có công với cách mạng (hưởng hằng tháng)./.
1. NÔNG VĂN DỀN – BÍ DANH KIM ĐỒNG (1929 - 1943)
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng. Anh sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Cha là ông Nông Văn Y, mẹ là bà Lân Thị Hò. Gia đình anh có 4 anh chị em, 1 anh trai và 2 chị gái. Trong đó, chị gái cả lấy chồng trong làng là anh Lý Văn Kinh hay được gọi là anh Kinh Xình, nhà anh Kinh Xình là nơi đón tiếp, tổ chức các cuộc họp của cán bộ cách mạng. Chị gái thứ hai là Nông Thị Lằng cũng lấy chồng là người trong làng. Anh trai là Nông Văn Tằng là một trong những thanh niên sớm tham gia hoạt động cách mạng, là đội viên giải phóng quân chiến đấu và hi sinh tại Chợ Đồn – Bắc Kạn. Cha anh bị thực dân Pháp bắt đi phu không rõ tung tích.
Tháng 5/1941, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương quyết định thành lập Đội thiếu nhi cứu quốc. Kim Đồng được bầu làm Đội trưởng Đội Thiếu niên Cứu quốc. Tháng 8/1942, trong lần Bác Hồ đi giảng dạy các lớp tập huấn cán bộ ở Hòa An, Nguyên Bình trở về Pác Bó, anh Kim Đồng rất vinh dự được gặp Bác tại hang Nộc Én. Tại đây, Bác đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho anh làm liên lạc cho Bác trong thời gian Bác hoạt động tại Pác Bó.
Đầu năm 1943 trong một lần đưa thư từ Đào Ngạn trở về đến Bản Hoong, Anh Kim Đồng phát hiện có giặc đang lùng sục bắt cán bộ vì chúng biết đêm nay có cuộc họp của Tổng bộ Việt Minh. Lúc này, anh đã nhanh trí báo cho các đội viên tìm cách báo cho cán bộ; về phần mình, anh đánh lạc hướng và tập trung lực lượng của giặc về phía mình. Tiếng súng khiến anh hy sinh cũng chính là tiếng súng báo hiệu cho các đồng chí cán bộ rút lui về núi rừng an toàn. Lúc đó là rạng sáng ngày 15/2/1943, anh hy sinh khi tròn 14 tuổi tại đầu Phai Mục trên cánh đồng Nà Mạ gần dòng suối Lê Nin. Năm 1997, anh Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
2. NÔNG VĂN THÀN – BÍ DANH CAO SƠN (1924 - 1986)
Ông sinh năm 1924, đến khi trưởng thành đi bộ đội. Năm 1960 ông được sắp xếp công tác tại Xí nghiệp vật liệu xây dựng Cao Bằng, sau đó giữ chức vụ Trưởng phòng tổ chức. Năm 1977 nghỉ hưu theo chế độ. Khi về hưu ông tham gia làm trưởng xóm (nay là tổ trưởng tổ dân phố) Tổ 6 khu Tam Trung đến khi mất. Ông mất năm 1986, phần mộ hiện nay tại Phường Ngọc Xuân – Thành phố Cao Bằng.
3. LÝ THỊ XẬU – BÍ DANH THANH THỦY (1928 - 1983)
Bà sinh năm 1928. Trưởng thành thoát ly đi làm tại Cửa hàng thương nghiệp Sóc Giang, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Khoảng năm 1957 bà được nhà nước cấp đất tại Vườn Cam – Thị xã Cao Bằng (nay là Thành phố Cao Bằng) và ở đó cho đến khi mất.
4. LÝ THỊ NỲ - BÍ DANH THỦY TIÊN (1928 – 2003)
Bà sinh ngày 6/6/1928, tại xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng; trú quán tại xóm Hòa Mục, xã Nà Sác, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Bà là người dân tộc Nùng. Bà vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 6/4/1966; chính thức ngày 6/4/1967.
Bà tham gia hoạt động cách mạng ngày 20/3/1939, do đồng chí Đức Thanh, đồng chí Ngư Mạn, đồng chí Bát Ngư tổ chức vào Đội nhi đồng cứu quốc. Được phân công đưa thư từ Nà Mạ - Bản Hoàng và Nà Mạ đến Hòa Mục. Sau khi đội trưởng Kim Đồng hi sinh, bị lộ bí mật, bố đẻ bà bị bắt giam tại đồn Sóc Giang. Bà cùng đồng chí Thanh Thủy và đồng chí Cao Sơn rút vào hoạt động bí mật. Đến tháng 8/1945 cách mạng thành công, bà thoát ly bí mật. Từ năm 1945 – 1946, cùng đồng chí Bát Ngư đi tổ chức bình dân học vụ. Tháng 9/1946 bà tập tự vệ vũ trang biên phòng do đồng chí Mã Phi phụ trách, rồi vào đội vũ trang tuyên truyền tổ chức tại Đồng Mu, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. Sau đó, bà tham gia đi tuyên truyền, vận động bà con vào hội phụ nữ tại các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Nguyên do đồng chí Mã Phi phụ trách. Đến tháng 8/1949 bà làm công nhân dệt vải tại tỉnh Lạng Sơn. Đến tháng 11/1950 làm nhân viên Ban thông tin huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Từ 1951 – 1955 bà tham gia Ban chấp hành phụ nữ xã Xuân Hòa, huyện Hà Quảng; từ tháng 10/1955 – 1959 làm trung đội trưởng dân quân bảo vệ xóm làng và tổ chức cho anh, chị, em đi tải đạn cho bộ đội tại Án Lại, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Năm 1960 bà công tác tại Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp xóm Hòa Mục, xã Nà Sác, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng và tham gia làm Ban quản trị và đội trưởng sản xuất. Đến năm 1970 xin nghỉ vì bệnh tật và gia đình neo đơn. Từ năm 1974 – 1976 bà tham gia hội đồng nhân dân xã. Bà có 05 người con, trong đó có 01 người con là liệt sỹ (liệt sỹ Đàm Xuân Tuyên). Bà được Đảng và Nhà nước tặng Bằng khen: Có công với nước; Huy chương kháng chiến hạng nhì.
5. LÝ VĂN TINH – BÍ DANH THANH MINH (1923 - 2011)
Ông sinh ngày 09/12/1923. Năm 1945, ông tham gia Ban Việt Minh. Ngày 02/9/1947 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1947 – 1953 ông làm giáo viên bình dân học vụ. Từ năm 1954 đến 1959 làm tổ trưởng tổ đổi công (thời gian này vẫn tham gia Ban Việt Minh).Từ năm 1959 – 1966 làm phó chủ nhiệm Hợp tác xã. Từ 1967 – 1972 là đội trưởng đội sản xuất Nà Mạ, kiêm Bí thư chi bộ Nà Mạ, Nà Kéo. Từ năm 1990 ông hưởng chế độ có công với cách mạng (hưởng hằng tháng)./.