Nghề cắt lá ra tiền ở miền Tây

Trong cái nắng rát mặt cuối tháng 4, xuyên suốt con Kênh Ngang ở xã Vĩnh Đại, H.Tân Hưng, Long An, những chiếc tắc ráng (xuồng máy) vẫn len lỏi trên mặt nước đầy lục bình. Cô bé Nguyễn Thị Cẩm Tiên, học lớp 8 Trường THCS Tuyên Bình Tây, còn mặc nguyên chiếc áo đồng phục vẫn đang mải mê cắt lục bình.

Nhà của Cẩm Tiên nằm ngay bên bờ đông của Kênh Ngang. Nghề cắt lục bình là nghề tay trái của bà nội em từ mấy chục năm qua. Bây giờ sức khỏe bà yếu đi, không đi tắc ráng được, còn cha mẹ và Cẩm Tiên vẫn đều đặn kiếm thêm tiền từ loài cây mọc hoang dại trong tự nhiên này.

Mỗi nhà chia nhau phần kênh để "nuôi" lục bình THÚY HẰNG

“Các nhà tự chia nhau phần kênh "nuôi" lục bình của nhà mình. Của nhà nào thì nhà đó tự nuôi, rồi tự cắt ở phần kênh đó thôi. Không ai cắt sang phần lục bình nhà người khác”, Cẩm Tiên vừa bơi tắc ráng, vừa chỉ cho chúng tôi những chiếc cọc cắm trên Kênh Ngang, như một ranh giới giữa các nhà.

Cẩm Tiên phụ cha mẹ cắt lục bình vào những lúc không phải đến trường. Cô bé biết bơi từ khi 4 tuổi, còn lúc 8 tuổi đã có thể điều khiển tắc ráng "chuyên nghiệp" như người lớn. Em cho hay cây lục bình được nuôi tới độ dài nhất định, khoảng 70 - 80 cm là có thể cắt. Bỏ đi lá ở trên cùng, chỉ lấy đọt, bó thành từng bó, mỗi bó khoảng 10 kg.

Phần đọt này được mang đi phơi khô, 10 kg tươi khi phơi xong được khoảng 1 kg khô. Người thu mua sẽ vào từng nhà để cân, giá dao động từ 11.000 - 12.000 đồng/kg khô. Lục bình khô sẽ được đưa vào các nhà xưởng đan hàng thủ công mỹ nghệ, các sản phẩm để xuất khẩu.

Lục bình được cắt, phơi khô, 1 ký bán được 11.000 đồng THÚY HẰNG

“Bây giờ tụi em chỉ bán được 11.000 đồng/kg lục bình khô. Mỗi tháng mà gia đình em chăm chỉ cắt thì cũng kiếm được thêm khoảng 2 triệu đồng, tiền này để cho chúng em đi học, mua thêm gạo mắm, đồ ăn”, Cẩm Tiên kể.

Với một chiếc dù đặt giữa tắc ráng để che bớt nắng, chị Nguyễn Thị Phượng, trú ấp Láng Sen, bịt mặt kín mít như ninja rồi ngồi cắt lục bình từ sáng tới trưa. Chị là mẹ của em Lê Nguyễn Hoàng Phi, học sinh lớp 7 trường THCS Tuyên Bình Tây. Nhà không có ruộng để trồng lúa, chồng làm mướn, chị chỉ nuôi vài con vịt, bán nước giải khát và cắt lục bình để kiếm thêm tiền nuôi con ăn học.

Chỉ tay tới mấy bó lục bình được xếp gọn gàng, chị nói: “Mỗi bó là 10 kg, phơi xong thì bán được 11.000 đồng. Tháng nhiều thì tôi kiếm được 2 triệu rưỡi từ lục bình khô. Tháng ít thì vài trăm ngàn. Đọt non và hoa lục bình cũng ăn được, nhưng ở đây chỉ cắt lục bình bán cho người ta đan đồ thủ công thôi”.

Chị Phượng và chiếc tắc ráng đầy lục bình mới cắt xong

Lục bình ken đặc dòng Kênh Ngang, cắt lục bình vừa kiếm được tiền, vừa khơi thông dòng chảy